Một cán bộ cấp cao dự lớp chỉnh Đảng Trung ương khóa I, năm 1952 tại Việt Bắc, nói với chúng tôi:

- Bây giờ xem Tây Du Ký hay, đẹp thật đấy nhưng mình vẫn nhớ mãi câu chuyện“ngoài” Tây Du Ký hay nhất mà mình được Bác Hồ dạy.

Năm ấy, Bác đến lớp. Bác nói: “Các cô, các chú (bao giờ Bác cũng gọi các cô trước, đồng bào, chiến sỹ trước học đã căng thẳng, nên Bác đề nghị tối nay nghỉ học để Bác cháu ta nói chuyện vui”.

Cả lớp vỗ tay hoan hô, không khí lớp học sôi nổi hẳn lên.

Chúng tôi ở trong đội tự vệ và được phân công nhiệm vụ bảo vệ Bác. Lần ấy, vào một đêm rất tối trời, Bác giả làm ông thầy cúng, đi bộ từ chiến khu Lam Sơn lên đến Pắc Bó, vừa đúng hai giờ sáng. Bác chỉ chợp mắt một lát rồi dậy ngay. Thấy tôi và anh Dương Đại Phong, anh ruột tôi, đang lúi húi đun bếp, Bác lại gần nhẹ nhàng mở vung nồi cơm ra và hỏi:

- Sao nấu ít cơm thế này, các chú?

Nói chuyện với hội nghị lần này, Bác không khen về mặt chiến đấu. Mở đầu, Bác khen “các chú đã nêu cao tinh thần phê bình và tự phê bình và Bác nêu lên các chú tự phê bình và phê bình một cách thành thực hơn nữa, để hội nghị có kết quả nhiều”. Tôi chú ý đến hai cách đặt vấn đề của Bác, khi khen thì nói “đã nêu cao tinh thần tự phê bình và phê bình ”, đến khi yêu cầu, Bác lại nói phải “tự phê bình và phê bình”. Và quả nhiên khi nêu lên từng điểm nhắc nhở, Bác đã nói rõ dụng ý đó. Bác nói:

Năm 1945, sau khi nhân dân ta giành được độc lập, theo kế hoạch giải giáp quân đội Nhật đã đầu hàng, quân đội Tưởng lốc nhốc vào nước ta, đứng chân ở nhiều tỉnh lỵ, từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc.

Bác Hồ và Chính phủ đã chỉ thị phải hợp tác thành thật với họ, tránh khiêu khích để sinh ra lộn xộn, xung đột.

Tuy chỉ thị đã ban hành, nhưng “sợ” vẫn chưa chắc chắn, nên Bác đã triệu tập một số Chủ tịch tỉnh, thị xã Phú Thọ, Vĩnh Yên, Phú Yên, Bắc Giang, Sơn Tây, Lạng Sơn, cả Hà Nội vào Bắc Bộ phủ.

Sau khi ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, Bác rời Vạn Phúc. Từ đây Bác theo đường Sơn Tây sang Phú Thọ rồi sang Tuyên Quang trở về chiến khu Tân Trào. Trên đường về lại chiến khu, bất kỳ đến địa điểm nào Bác cũng nhắc các đồng chí trong cơ quan hai việc quan trọng: giữ bí mật và công tác dân vận, trong đó có công tác tuyên truyền chủ trương kháng chiến. Do trình độ dân trí không đều nên mỗi lần đến đâu Bác đều dặn dò rất kỹ và mỗi lần như thế Bác dặn trước anh em chuẩn bị trước câu hỏi rồi tự trả lời.

Bác dặn: "Đồng bào hỏi gì nếu biết đến đâu thì chú nói đến đấy. Không được nói lung tung, tuyệt đối không được nói bừa, nói ẩu. Chỗ nào không hiểu thì nói là sẽ trao đổi rồi trả lời sau."